HilâlÇalıkoğlu

Özgeçmiş

Yedi yaşında, piyanonun başında

Batı'nın enstrümanını, Doğu'nun makamıyla konuşturan, sayılı sanatçıdan biri…

Hilâl Çalıkoğlu yedi yaşında klasik batı müziği ve piyano eğitimine başladı; müzik hayatını İstanbul Belediye Konservatuvarı'nda devam etti. Sonrasında klasik Türk musikisine yöneldi ve yedi yıl boyunca merhum piyanist Sabiha Nemlioğlu ile çalıştı.

İlgisini saz eserleri üzerinde yoğunlaştırdı; peşrevlere ve saz semailerine kendine özgü armoni yorumlarını kattı. Tanburi Cemil Bey'den Refik Fersan'a, Tatyos Efendi'den Çinuçen Tanrıkorur'a uzanan repertuvarı piyanoya taşıdı.

1986'da başladığı Devlet Televizyonu olan TRT'de yüzlerce televizyon ve radyo programlarına katıldı. Ulusal ve uluslararası organizasyonlarda çok sayıda konser ve resital verdi: 2000 yılında Boğaziçi Festivali kapsamında Emirgan Beyaz Köşk'te bir Klasik Türk Müziği piyano resitali, 2003 ve 2004'te Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda senfoni orkestrası eşliğinde konserler bunlardan bazıları…

Albümlerinde kimi zaman tek başına, kimi zaman keman ve udla, kimi zaman da İstanbul Radyosu'nun saz sanatçıları eşliğinde çaldı. Sanatçının eserlerinin bir kısmı, Spotify, Apple Music ve TRT Dinle arşivlerinde erişilebilir durumda.

Yorum anlayışı

Piyanoyla Türk Sanat Müziği İcrası…

Eksik perdenin yerine, armoniyi koymak…

Türk musikisi, koma denen küçük ses aralıkları üzerine kuruludur. Bir makamı makam yapan şey, çoğu zaman piyanonun sabit akordunda karşılığı bulunmayan bu ara perdelerdir. Segâh perdesi ya da hicaz makamının o kendine has ikinci derecesi, tuşların arasına düşer. Bu yüzden piyanoda Türk musikisi çalmak, bir eseri olduğu gibi aktarmak değildir; yeniden düşünmektir.

Sanatçının çözümü, eksik perdenin yerine armoniyi koymak olmuştur. Tek sesli bir peşrev, piyanoda akorlarla, geçki renkleriyle ve bas hattıyla yeniden kurulur; kulağın aradığı o ara perdenin bıraktığı boşluk, uygun bir armonik renkle doldurulur.

Bu yaklaşım, Türk musikisinde bir gelenektir aslında. Piyano Osmanlı sarayına on dokuzuncu yüzyılda girmiş, saray çevresinde bestecilerin ilgisini çekmiş ve zamanla musikimizin bir parçası hâline gelmiştir. Hilâl Çalıkoğlu'nun çalışması, bu geleneği saz eserleri üzerinden sürdürür.

Repertuar seçimi de bu tercihi anlatır: sözlü eserlerden çok peşrev, saz semaisi, longa ve sirtolar. Yani sözün taşıdığı anlamı değil, doğrudan ezginin kendisini piyanoya emanet eden formlar…

Dinle

Eserlere Ulaşın

Fotoğraf arşivi

Sahne ve Hayat

Albümler

70 Yıllık Aşkın 7 Meyvesi…

Video arşivi

Kayıtlardan Seçmeler

Basında

Hakkında Yazılanlar

Gazete kupürleri

Klasik Türk Müziği'ni piyano gibi bir Batı sazıyla aslına ve usullerine uygun yorumlayan…

Milliyet İstanbul · "Boğaziçi'nde müziğin renkleri" · 23 Haziran 2000

Boğaziçi Festivali kapsamında Emirgan Beyaz Köşk'te verdiği Klasik Türk Müziği piyano resitalini duyuran haber, sanatçının yolunu birkaç satırda özetliyor: yedi yaşında başlayan piyano eğitimi, sonrasında klasik Türk musikisine geçiş, yedi yıl süren çalışma ve piyano, piyano-keman, piyano-ud kayıtlarından oluşan albümler.

Arşivdeki diğer kupürler

• Sabah — Mehmet Barlas'ın yazısı
• Hürriyet — Rauf Tamer'in yazısı
• Hürriyet — Halit Kıvanç program haberi
• Hürriyet — Kültür-Sanat sayfası, CRR konser haberi
• Hürriyet — TV7 haberi
• Milliyet — haber

Repertuvarındaki besteciler

Eserlerini Yorumladığı Besteciler

• Tanburi Cemil BeyTürk musikisinin en etkili icracılarından. Peşrev ve saz semaileri, sanatçının albümlerinde en çok yer verdiği eserler arasında.
• Tatyos EfendiKemani ve bestekâr. Kürdilihicazkâr saz semaisi, formun en çok bilinen örneklerinden biri sayılır.
• Refik FersanTanburi ve bestekâr. Acemaşiran ve hicaz eserleri sanatçının kayıtlarında birden çok kez geçer.
• Mesut CemilTanburi Cemil Bey'in oğlu; icracılığı ve radyo yayıncılığıyla musikinin yirminci yüzyıla taşınmasında belirleyici bir isim.
• Şerif Muhiddin TarganUdun tekniğini kökten değiştiren bestekâr. Ferahfeza saz semaisi repertuvarda yer alır.
• Çinuçen TanrıkorurYirminci yüzyılın ikinci yarısının önde gelen udî ve bestekârlarından. Nihavend saz semaisi kayda alınmıştır.
• Reşat AysuSaz eseri bestekârlığıyla tanınır; kürdilihicazkâr ve muhayyerkürdi eserleri sanatçının repertuvarında.
• Sadi IşılayKemani ve bestekâr. Sultanîyegâh sirtosu, albümlerde hem solo hem eşlikli olarak yer alır.
• Baki DuyarlarUdî ve bestekâr. Sanatçıyla birlikte bir albüm kaydetmiş, kendi eserleri de repertuvara girmiştir.

Bazı bilgiler

Makamlar ve Renkler

• NihavendBatı kulağının minör dizi olarak duyduğu makam. Piyanoya en kolay uyan renk olduğu için sanatçının kayıtlarında en sık geçen makamdır.
• KürdilihicazkârOn dokuzuncu yüzyıl sonunda yaygınlaşan, hüzünlü ve geniş seyirli bir makam. Turkish Classic Piano albümünün omurgasını kurar.
• HicazMusikinin en tanınan rengi. Artık ikili aralığı piyanoda tam karşılık bulmadığı için armoniyle yeniden kurulur.
• ŞedarabanHicaz ailesine bağlı, ağırbaşlı bir makam. Tanburi Cemil Bey ve Refik Talat Bey eserleriyle temsil edilir.
• FerahfezaGeniş bir seyir alanı olan, klasik üslubun ağır eserlerinde tercih edilen makam.
• Sûzidil, Muhayyerkürdi, Acemaşiran, SultanîyegâhRepertuvarda peşrev ve saz semaileriyle yer alan diğer makamlar.

Usul ve Formlar

• PeşrevFasılın açılış eseri. Hane adı verilen bölümler ve her bölümün ardından dönen teslim kısmından oluşur.
• Saz semaisiFasılın kapanış eseri. İlk üç hanesi aksak semai usulünde, son hanesi genellikle daha hareketli bir usulde yazılır.
• Longa ve sirtoHızlı, oyunlu bitiş parçaları. Kürdilihicazkâr Longa, sanatçının ilk albümünü kapatan eserdir.
• TaksimUsulsüz, doğaçlama bölüm. Makamın seyrini dinleyiciye tanıtır ve geçişleri hazırlar.
• MedhalGiriş eseri; peşreve göre daha kısa ve serbest yapıda.

Sahne aldığı salonlar

• Cemal Reşit Rey Konser Salonu, İstanbul
• Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul
• Yıldız Sarayı
• Emirgan Beyaz Köşk
• Beşiktaş Kültür Merkezi
• Yunus Emre Kültür Merkezi
• Antalya Kültür Merkezi
• Bursa Güzel Sanatlar Konser Salonu

Sizin yorumlarınız

Dinleyenler Ne Diyor?

Bu bölüm dinleyicilerin kendi sözlerine ayrıldı. İlk yorumu siz bırakın.